Bồ đề tâm có thể được xem xét dưới hai đề mục sâu hơn: bồ đề tâm trong ý nguyện và bồ đề tâm trong hành động. Với bồ đề tâm trong ý nguyện, chúng ta thấy rằng nó cũng có hai mặt vì nó liên quan đến chân lý tương đối, hoặc chân lý tuyệt đối.
Khi tất cả thế gian tràn đầy sự xấu ác, Hãy đặt mọi thất bại trên con đường giải thoát.
Nếu chúng ta được chỉ dẫn làm thế nào để đem những chướng ngại lên con đường thì bất kể khó khăn hay tình huống mâu thuẫn nào xảy ra cho chúng ta, đơn giản chúng sẽ làm cho phần thực hành của chúng ta trở nên trong sáng hơn và không có năng lực gây trở ngại cho con đường chúng ta. Tuy nhiên nếu chúng ta không có những chỉ dẫn đó thì những khó khăn ấy được xem như là những chướng ngại.
Trong thời buổi suy thoái này, đối với vũ trụ bên ngoài, những trận mưa và tuyết không rơi khi chúng phải rơi, mùa màng thất kém, trâu bò không khỏe mạnh, con người và súc vật bị bệnh dồn dập. Vì bởi con người sử dụng thời giờ của họ trong những hoạt động xấu xa, vì họ ghen tị và liên tục mong muốn nỗi bất hạnh nhằm vào lẫn nhau, nhiều xứ sở xích mích với nhau và trong những hoàn cảnh tuyệt vọng. Chúng ta đang ở trong kỷ nguyên mà những giáo lý của tôn giáo bị suy đồi khiến đói kém, bệnh tật và chiến tranh lan tràn. Mà, khi một khu rừng bị cháy, một cơn gió mạnh chỉ làm nó cháy lớn hơn, chắc chắn sẽ không dập tắt được. Tương tự, với một Bồ Tát đã nhận được hướng dẫn, mọi hoàn cảnh thảm khốc như vậy đều có thể đem lên con đường một cách thích hợp.
Guru Padmasambhava (Đạo Sư Liên Hoa Sanh) đã nói, “Hãy cầu nguyện ta, những người của thời buổi suy hoại, không có may mắn gặp được chư Phật, Bồ Tát trong mười phương. Lòng bi của Ta sẽ nhanh chóng bảo vệ các ngươi.”
Như một minh họa cho điều này, hãy nghĩ về Tây Tạng, một nơi mà Đức Phật Thích Ca Mâu Ni chưa từng đến. Khi tu viện trưởng Shantarakshita, Vajrapani (Kim cương thủ) trong thân người đi đến đây để giảng dạy Phật Pháp, hoạt động của Ngài bị cản trở bởi những tinh linh hung dữ. Vì hoàn cảnh bất tường này, Guru Rinpoche đã được mời thỉnh. Ngài đã đến, và với vũ khí của lòng bi và tánh Không, Ngài đã hàng phục tất cả thế lực xấu ác, ban phước cho toàn bộ xứ sở như cõi Phật của Quán Thế Âm, tạo nên truyền thống Kim Cương Thừa phát triển và chiếu sáng như mặt trời. Đây là một ví dụ của hoạt động Bồ Tát.
Tuy nhiên, chúng ta có thể nghĩ rằng để đem mọi việc lên con đường giác ngộ, chúng ta cần một người như Guru Rinpoche, với giác ngộ cao và năng lực huyền diệu, những phẩm tính mà, than ôi, chúng ta không có. Chúng ta không nên chán nản với những tư duy như vậy. Do đi theo những hướng dẫn này, chúng ta sẽ có thể tận dụng mọi hoàn cảnh khó khăn trong việc rèn luyện tâm của mình.
Kyabje Dilgo Khyentse Rinpoche
Trích: “Dũng Khí Giác Ngộ”
Nhóm dịch: Lotsawa
