Cốt yếu Giới nguyện Kim Cương thừa
Có nhiều giới Tam muội da khác nhau và các giới đó được chia thành các thứ lớp thông thường và vi tế. Cả hai loại Tam muội da đều cần phải được trì giữ một cách cẩn thận. Nhìn chung, chúng ta có thể trì giữ Tam muội da thông thường (tương đương các Tam muội da riêng) một cách dễ dàng hơn, ví dụ như hành giả cần tôn kính lẫn nhau, duy trì sự chân thành, phát triển lòng bi với mọi người…. Giới Tam muội da vi tế thì khó giữ hơn nhiều và nếu trì giữ được giới này, bạn cũng sẽ trì giữ được mọi Tam muội da thông thường khác. Tam muội da vi tế có thể bị phạm khi ta nhìn một thác nước hay dòng sông mà cho rằng nước đó thực sự tồn tại như ta nhìn thấy. Việc giữ giới Tam muội da vi tế là rất khó thực hiện bởi chúng ta còn khuynh hướng nghiệp mạnh mẽ, nhìn thấy nước cho rằng nước tồn tại thực sự. Theo quan điểm tuyệt đối của Kim Cương thừa thì cách nhìn nhận đó là hoàn toàn sai trái vì chúng ta đã khởi niệm nhị nguyên chấp cảnh là thật nên đã chấp ngã, chấp có năng – sở trong đó. Dĩ nhiên, chúng ta có thể nhìn thấy nước, nhưng chúng ta không được nghĩ rằng đang nhìn thấy nước thực sự. Chúng ta cần có trí tuệ để biết rằng “nước” mà chúng ta nhìn thấy không tồn tại như thế ở cấp độ hiểu biết tuyệt đối. Ở mức độ tu tập nhất định, hành giả Kim Cương thừa phải tỉnh thức trong mọi hành động cuộc sống. Dù là ăn uống, nói chuyện với người khác hay tiếp xúc với đồ vật gì…. hành giả phải luôn an trụ trong sự tỉnh giác và nỗ lực trì giữ giới Tam muội da vi tế.
Nếu không trì giữ Tam muội da vi tế, hành giả sẽ rất khó thực hành các Tam muội da thông thường, Với tâm chấp trước phân biệt ta – người qua những suy nghĩ theo kiểu như: “Người đó là đạo hữu, đáng lẽ ta phải kính trọng. Nhưng làm sao có thể kính trọng được khi ta có học vấn còn người đó thì không?” Thế là, hành giả hướng vọng tưởng nhị nguyên về đối tượng so sánh và kết luận: “Mình không thể tôn kính người này”. Vọng tưởng này chính là ám chướng khiến bạn không thể trì giữ Tam muội da được nữa. Vì vậy, chúng ta nên tu tập giữ các giới Tam muội da vi tế và tập nhìn vào tự tính của vạn pháp.
Như vậy, chúng ta thấy rằng mỗi Tantra khác nhau sẽ có hệ thống giới luật khác nhau nhưng về bản chất nếu duy trì được trí tuệ thanh tịnh, mọi giới luật Kim Cương thừa sẽ tự động được trì giữ. Đối với hành giả thực hành Kim Cương thừa, toàn bộ vũ trụ, gồm cả Ngũ uẩn, đều được chuyển hoá thành Mandala trí tuệ của Ngũ bộ Phật. Do đó việc phá vỡ thệ nguyện Tam muội da sẽ xuất hiện một khi hành giả đánh mất sự thực hành này và bám chấp vào quan niệm thông thường “ta – người”, hay “cái này và cái kia”. Như thế, thay vì nhìn nhận vạn vật theo cách thức thông thường, chúng ta nhận thức mọi hiện tượng là sắc thân Phật, mọi âm thanh là chân ngôn, mọi ý nghĩ, tư tưởng thô tế là tâm giác ngộ của Phật. Bất cứ sắc tướng nào xuất hiện trước mặt bạn đều thanh tịnh, nhận thức thanh tịnh, tâm tích cực, luôn tôn kính và lòng từ bi. Đây là ba Giới nguyện Căn bản và rốt ráo nhất của Kim Cương thừa. Khi tâm thức hành giả thực sự đạt tới mức độ này, sẽ chẳng có cơ hội nào cho những sai lầm diễn ra. Bất kỳ sai lầm hay sự phá vỡ thệ nguyện đều là kết quả của sự thiếu khuyết ba Tam muội da căn bản đó.
Tóm lại, sự tuân thủ hàng trăm hàng ngàn giới luật Mật thừa đều bao gồm trong nhận thức thân, khẩu, ý của bạn chính là thân, khẩu, ý Kim cương của Bản tôn hay Thượng sư. Nếu tinh nghiêm trì giữ ba Tam muội da căn bản này, bạn sẽ thực hành Kim Cương thừa một cách tấn tốc và đúng đắn.
Trì giữ Giới nguyện với Thượng sư
Như trên đã nói, Ba giới nguyện căn bản của Kim Cương thừa đều có liên quan đến Thượng sư. Giới nguyện của hành giả Kim Cương thừa chính là tôn kính Thượng sư như Đức Phật, tôn kính thân, khẩu, y của Thượng sư như thân, khẩu, ý của Phật. Điều này phụ thuộc rất nhiều vào Tâm chí thành của bạn. Trên thực tế, Phật chính là hiện thân của trí tuệ bất nhị, vì thế để nhìn nhận được Thượng sư như vậy bạn phải trưởng dưỡng được tâm chí thành chân chính. Tâm chí thành chân chính hay đức tin chân thật phát khởi khi bạn nhìn nhận Thượng sư là Trí tuệ bất nhị, không chỉ từ phương diện triết lý mà bạn phải thực sự chứng nghiệm điều đó. Tiếp đến, bạn cũng sẽ chứng nghiệm một cách nhậm vận tự nhiên rằng mọi sự vật hiện tượng cũng đều là trí tuệ bất nhị. Thường thì tâm chí thành chân chính chỉ khởi phát từ giai đoạn bạn chứng đạt được Bồ tát địa thứ nhất. Trên hành trình đến đó, chúng ta chỉ có tâm chí thành tương đối, được trưởng dưỡng nhờ vào niềm tin, quá trình tu tập quán hòa tan, và cảm hứng qua việc tìm đọc tiểu sử công hạnh và lân mẫn bậc Thượng sư giác ngộ.
Như vậy, phương pháp trì giữ giới nguyện tuyệt vời nhất là chúng ta tôn kính Thượng sư là bậc Toàn hảo, nhìn Thượng sư như Trí tuệ bất nhị, nhận thức mọi hành động, lời nói của Thượng sư đều hoàn hảo và chúng ta tuyệt đối vâng theo huấn từ của Ngài. Vì chưa thể thấy vạn pháp đều thanh tịnh, nên trước tiên chúng ta tôn kính Thượng sư là hoàn toàn thanh tịnh. Cho dù chưa thể thấy được Thượng sư chính là Phật trong hình tướng loài người, chúng ta phải phát khởi niềm tin và hướng sự thực hành vào điều này. Thực sự, Phật vốn không phải là khái niệm gắn kết với hình tướng loài người, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni vốn không phải như vậy. Đối với hết thảy chư Phật, sắc thân của các Ngài đều đã tan biến. Chẳng hạn như Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, trước khi thành Phật thì Ngài vẫn còn thân, nhưng khi đó Ngài chưa được gọi là Phật. Chỉ sau khi đạt giác ngộ, thành tựu trí tuệ bất nhị thì Ngài mới trở thành bậc Thượng sư chân chính trong cõi Trời, Người. Xét từ quan điểm bất nhị thì bất cứ điều gì Ngài làm hay Ngài nói ra đều là hoàn hảo. Vì thế khi lân mẫn Thượng sư, chúng ta phải tôn kính Thân, Khẩu, Ý của Thượng sư, phải thấy được Thượng sư là hoàn hảo. Nhờ đó, chúng ta dần dần trưởng dưỡng nhãn quan thanh tịnh nhìn thấy vạn pháp đều hoàn hảo nếu không có sự tạo tác của chúng ta. Đó là cách thực hành vô cùng thiện xảo của Kim Cương thừa!
Nếu Thượng sư chỉ dạy điều gì mà bạn không thể thực hiện vì vượt quá khả năng của mình, trong kinh dạy rằng bạn có thể đỉnh lễ Thượng sư ba lần và bạch rằng bạn không thể làm được. Tất nhiên, nếu Thượng sư cứ luôn bảo bạn phải thực hành pháp tu này mà bạn luôn nói không được thì cũng chẳng còn gì phải bàn luận nữa cả.Thượng sư Nếu có thắc mắc nghi ngờ, bạn có thể tác bạch và cúng dàng ý kiến lên Ngài, nhưng sau đó bất cứ điều gì Thượng sư nói ra đều là chân lý. Chúng ta đã có rất nhiều năm để tìm kiếm bậc Thượng sư, kiểm chứng phẩm hạnh và trí tuệ để nhìn nhận Ngài là Bậc Thầy hoàn hảo chân chính. Hơn nữa, bậc Thượng sư của bạn là một Hóa thân chuyển thế, có thể là một bậc Thầy đã được các Đại Thượng sư như Đức Phật Thích Ca Mâu Ni hay Đức Liên Hoa Sinh huyền ký trong Kinh điển. Trước một Bậc Thầy giác ngộ như Ngài, nếu như bạn lúc nào cũng bám chấp mạnh mẽ vào quan kiến riêng của mình, không nghe theo huấn từ của Ngài thì thật là vô nghĩa. Hãy cúng dàng lên Ngài quan điểm của mình, nhưng sau đó biết nghe theo lời chỉ dạy của Thượng sư chính là thực hành Thượng sư tương ưng pháp. Cho nên, tìm kiếm bậc Thượng sư đã khó, biết phụng sự và làm Ngài hoan hỷ còn khó khăn hơn!
Như vậy, giới nguyện Kim Cương thừa cũng chính là tuân thủ theo Thân, Khẩu, Ý của Thượng sư. Nếu tự trong tâm bạn cảm thấy rằng có điều gì bạn không thể làm được, thì bạn cần đỉnh lễ Thượng sư ba lần và nói lên điều đó, như vậy bạn đã không bị giới nguyện ràng buộc và điều này là được phép.
