Kim Cương thừa luôn được coi là truyền thừa bí mật bởi việc thực hành đòi hỏi căn cơ và trình độ nhất định. Thông thường, khi thực hành Kim Cương thừa, chúng ta được xem như đã có những hiểu biết và nền tảng căn bản về Tiểu thừa và Đại thừa. Kim Cương thừa cũng được biết đến như pháp môn Phật giáo tiến đến giác ngộ nhanh nhất và cũng uy lực và bí mật nhất. Chính vì vậy Mật thừa được chư Phật, Bồ tát, Bản tôn Kim cương Hộ pháp và chư Bách thần bảo trì một cách rất cẩn thận. Việc trì giữ Giới luật hay Tam muội da (Samaya) trong cộng đồng Phật Pháp Kim Cương thừa là việc vô cùng quan trọng bởi nếu hành giả phạm giới Tam muội da thì việc đó sẽ làm tổn thọ của Thượng sư, tổn thọ bản thân hành giả trong kiếp này và kiếp sau, đồng thời cũng khiến mọi giới Tam muội da của toàn thể Tăng đoàn bị ảnh hưởng và hành giả phải trải nghiệm nhiều kiếp khổ đau nơi Địa ngục. Trong Mật điển cũng có dạy khi bạn thực hành Mật thừa mà không trì giới rõ ràng nguy hiểm, vì bạn đã sử dụng Mật pháp một cách sai lệch, để tăng trưởng tham sân si và bản ngã. Đây là lí do tại sao giới nguyện Tam muội da là rất cần thiết để giúp chúng ta tịnh hóa thân tâm và đem lại lợi ích cho mọi người. Theo nghĩa này, có thể nói, vị thế của hành giả Kim Cương thừa cũng giống như con rắn trong ống tre, chỉ có thể đi lên hoặc đi xuống. Đi lên tức là trì giữ giới nguyện Tam muội da, chúng ta sẽ đạt được giải thoát giác ngộ, còn đi xuống có nghĩa là phá bể giới nguyện Tam muội da, chúng ta sẽ bị đọa xuống tầng thấp nhất của địa ngục A Tỳ.
Nền tảng chung và riêng
Là một hành giả Kim Cương thừa trước hết bạn phải quy y sau đó thụ trì Ngũ giới. Mức độ cao hơn là bạn giữ Bồ tát giới. Trong pháp thực hành giới luật, căn nguyên của giới bao gồm ba khía cạnh: động cơ thanh tịnh, thực hành thanh tịnh, hồi hướng thanh tịnh. Với ba giới nguyện này bạn đang giữ giới nguyện của Kim Cương thừa, thực hành ba khía cạnh này cũng là cốt tủy của sự thực hành thiền ở giai đoạn Phát triển và Thành tựu. Bạn cần cố gắng áp dụng ba giới nguyện này vào cuộc sống cá nhân và thực hành của bạn.
Bạn cũng cần hiểu biết về nền tảng giới luật chung áp dụng cho hai truyền thống Tân Mật và Cổ Mật của Kim Cương thừa bao gồm mười bốn giới căn bản (nội Tantra) và tám giới thô phạm. Một trong những lỗi lầm nghiêm trọng là bất kính giáo pháp của Đức Phật, bất hòa với đạo hữu Kim Cương và bỏ rơi hữu tình từ trong niệm tưởng, liên quan đến thệ nguyện tâm Bồ đề Đại thừa nghĩa là “Tôi sẽ không giúp người đó”. Ngay cả khi có ai đó gây ra tổn thương, đau đớn lớn lao với Thượng sư của họ, hay phá hủy hoàn toàn Phật Pháp, Đức Phật cũng không bao giờ cho phép nảy sinh sự thù hận dù là nhỏ nhất. Thay vào đó, Ngài giúp đỡ những người này thông qua nhiều phương tiện khác nhau. Do đó nếu bạn nói: “Đây là người xấu, tôi sẽ không giúp anh ta”, hay ngay cả khi bạn vừa khởi mống niệm này, bạn đã phá bể giới nguyện Tam muội da.
Ở phạm vi thực hành, mỗi thứ lớp Mật Thừa đều có các Giới nguyện Tam muội da riêng, cũng như việc các hành giả tu tập Kinh thừa trì giữ các giới luật riêng. Giới nguyện Kim Cương thừa là lời thệ nguyện thiêng liêng mà hành giả phát nguyện như điều kiện tiên quyết để thực hành thiền định về vị Bản tôn mà mình thụ nhận quán đỉnh. Tam muội da hay Samaya được tìm thấy trong bốn quán đỉnh: quán đỉnh Bình có samaya Bình, quán đỉnh Bí mật có samaya Bí mật, quán đỉnh Trí tuệ có samaya Trí tuệ, và cuối cùng với quán đỉnh Ngữ sẽ có samaya Chân như. Thệ nguyện Tam muội có thể dẫn đến việc trì các giới luật chung cho một thứ lớp Mật thừa, hoặc trì giữ các giới luật riêng, ví dụ hành giả cần phải trì giữ giới luật không bao giờ được chế nhạo phụ nữ khi tu tập pháp liên quan đến các vị Phật Mẫu Bản tôn như đức Kim Cương Thánh Mẫu.
Vì có vô số Bản tôn trong Kim Cương thừa nên chúng ta cũng có đến hàng trăm hàng nghìn loại Tam muội da phải trì giữ tùy từng mức độ thực hành như là ba samaya, năm samaya, mười bốn samaya, hai tám samaya,… Điều đó phụ thuộc vào việc bạn thụ nhận quán đỉnh Kriya Tantra, Charya Tantra, Yoga Tantra hay Anuttara Yoga như Ati yoga trong thực hành Đại Thủ Ấn. Có vô số thệ nguyện, tùy thuộc vào thứ lớp tu tập và vị Bản tôn hành giả đang thực hành.
